Ciągłe choroby w przedszkolu to zmora rodziców i dzieci. Dane statystyczne pokazują, że maluchy, które chodzą do żłobków oraz przedszkoli chorują więcej niż ich rówieśnicy, ale jednocześnie szybciej rozwijają swój układ odpornościowy. Choroby zakaźne wieku dziecięcego, notoryczne przeziębienia, niekończący się katar i lokalne ogniska pasożytów stanowią problem dla całej rodziny, szczególnie gdy pociecha więcej choruje niż rzeczywiście chodzi do przedszkola. Jak uchronić dziecko przed chorobami w przedszkolu, by maluch mógł cieszyć się zabawą, a rodzice mogli zostawić urlop na przyjemniejsze sprawy?
Ciągłe choroby w przedszkolu – czego się spodziewać?
Statystyki mówią same za siebie: pierwszy rok w przedszkolu = choroby. To nieuniknione. Pierwsze tygodnie, a nawet miesiące, to prawdziwe wyzwanie dla systemu immunologicznego dziecka. Choć najczęściej zdarzają się zwykłe, niegroźne przeziębienia, to istnieje szereg chorób właściwych wieku dziecięcym i środowisku przedszkolnemu, na które dobrze się w porę przygotować.
Odra
Gdy mówimy o chorobach zakaźnych w przedszkolu, nie sposób pominąć odry, jednej z najbardziej zaraźliwych i trudnych chorób, z którymi zmagają się dzieci. Jej objawom towarzyszy specyficzna wysypka. Wykwity (grudki o nierównych krawędziach) pojawiają się początkowo za uszami, a potem rozlewają na twarz, szyję, tułów oraz kończyny, a po pewnym czasie zaczynają łuszczyć. Innymi objawami może być gorączka, ból gardła, suchy kaszel, katar i światłowstręt.
Ospa wietrzna
Za pojawienie się ospy odpowiadają te same wirusy co za półpaśca u dorosłych (VZV, czyli varicella-zoster virus). Po początkowych objawach, do których należą bóle mięśni, gorączka i pogorszone samopoczucie, pojawia się wysypka – wiele małych czerwonych plamek na ciele (także na skórze głowy).
Różyczka
Dzięki szczepieniom różyczka coraz rzadziej pojawia się u dzieci, ale warto mieć na uwadze, że może się pojawić – podobnie jak inne choroby zakaźne charakteryzuje się wysypką, której towarzyszy wysoka temperatura.
Świnka
Świnka to jedna z chorób zakaźnych w przedszkolu, które na szczęście również pojawiają się coraz rzadziej. Jej typowy objaw to znacznie powiększone ślinianki przyuszne (powodujące duży obrzęk utrudniający jedzenie i gryzienie). Poza tym pojawiają się gorączka, bóle głowy i mięśni.
Choroba bostońska (bostonka)
Jest to zakaźna choroba wirusowa (dłoni, stóp i jamy ustnej) to zakażenie wirusowe, które najczęściej występuje u niemowląt i dzieci poniżej 10. roku życia. Jest bardzo zaraźliwa i łatwo rozprzestrzenia się wśród dzieci przebywających w skupiskach, takich jak żłobki czy przedszkola.
Początkowo mogą pojawić się gorączka, złe samopoczucie, ból gardła, brak apetytu oraz dreszcze. Następnie rozwijają się charakterystyczne objawy choroby: drobna wysypka o charakterze grudkowym lub grudkowo-pęcherzykowym, najczęściej na dłoniach, stopach oraz wokół ust. Często występują również bolesne zmiany i owrzodzenia w jamie ustnej, które mogą utrudniać jedzenie i picie.
Bostonka u dzieci trwa zazwyczaj od 7 do 10 dni. Okres wylęgania wirusa po kontakcie z osobą zakażoną wynosi zwykle od 3 do 6 dni.
Choroba przenosi się głównie drogą kropelkową, przez bezpośredni kontakt z wydzielinami chorej osoby oraz poprzez dotykanie zakażonych powierzchni i przedmiotów. Dlatego jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczenia ryzyka zakażenia pozostaje regularne i dokładne mycie rąk wodą z mydłem.
Wszy
Wszawica to często prawdziwa plaga u maluchów. Warto zaznaczyć, że przenosi się nie tylko przez dziecięce zabawy we fryzjera czy korzystanie z tych samych nakryć głowy, lecz także każdy kontakt fizyczny z osobą chorą na wszawicę (a więc może przenieść się z ubrania na ubranie czy z ubrania na skórę, np. w komunikacji miejskiej). Widoczne na karku i skórze głowy grudki to ugryzienia wesz, po których można rozpoznać obecność swędzących pasożytów.
Owsiki i inne pasożyty wewnętrzne
Dzieci w przedszkolu miewają problem z higieną rąk, czego owocem są zarażenia owsikami, lamblią czy glistą ludzką. Do objawów ataku pasożytów można zaliczyć obniżony apetyt, osłabienie, a w przypadku owsików także swędzenie w okolicach odbytu (szczególnie nocą). Do zdiagnozowania obecności pasożytów niezbędne są badania kału.
Inne choroby
Oprócz tego należy wymienić chociażby mononukleozę czy grypę żołądkową oraz infekcje, których przyczyną są:
- rotawirusy,
- pneumokoki,
- meningokoki.
Jak rozpoznać, że chore dziecko powinno zostać w domu?
| Choroba | Najczęstsze objawy | Czy jest zakaźna? | Kiedy dziecko powinno zostać w domu? |
|---|---|---|---|
| Przeziębienie | Katar, kichanie, lekki kaszel, czasem stan podgorączkowy | Tak | Przy gorączce, wyraźnym osłabieniu lub nasilonym kaszlu utrudniającym funkcjonowanie |
| Grypa | Wysoka gorączka, bóle mięśni, osłabienie, kaszel | Bardzo | Zawsze do czasu ustąpienia gorączki i poprawy stanu ogólnego |
| Zapalenie ucha środkowego | Ból ucha, rozdrażnienie, problemy ze snem, gorączka | Nie bezpośrednio | Do czasu ustąpienia objawów i poprawy komfortu dziecka |
| RSV | Katar, kaszel, świszczący oddech, gorączka | Tak | Przy nasilonym kaszlu, gorączce, świszczącym oddechu lub problemach z oddychaniem |
| Ospa wietrzna | Swędząca wysypka, pęcherzyki na skórze, gorączka, złe samopoczucie | Bardzo | Do czasu przyschnięcia wszystkich pęcherzyków i poprawy samopoczucia |
| Choroba bostońska | Pęcherzyki w jamie ustnej, na dłoniach i stopach, gorączka, ból gardła | Tak | Do ustąpienia gorączki i wyraźnej poprawy samopoczucia |
| Rotawirusy i inne infekcje jelitowe | Biegunka, wymioty, ból brzucha, gorączka, osłabienie | Bardzo | Do czasu ustąpienia biegunki, wymiotów i powrotu dziecka do dobrej kondycji |
| Angina paciorkowcowa | Silny ból gardła, gorączka, trudności w przełykaniu, powiększone węzły chłonne | Tak | Do czasu rozpoczęcia skutecznego leczenia, ustąpienia gorączki i poprawy stanu dziecka |
| Zapalenie spojówek | Zaczerwienienie oczu, łzawienie, ropna wydzielina, sklejone powieki | Często tak | Przy nasilonych objawach, ropnej wydzielinie lub pogorszeniu samopoczucia |
| Katar alergiczny | Wodnisty katar, kichanie, świąd nosa, łzawienie oczu | Nie | Zwykle nie wymaga pozostania w domu, jeśli dziecko czuje się dobrze i nie ma objawów infekcji |
Jak uchronić dziecko przed chorobami w przedszkolu?
Jeśli martwią cię ciągłe choroby w przedszkolu, musisz wzmocnić odporność malucha. Pamiętaj, że konieczna jest dobra dieta bogata w zdrowe tłuszcze i cynk, dużo snu i ewentualna suplementacja (szczególnie witaminy D zimą). Długie spacery i regularna aktywność fizyczna są nie mniej ważne, podobnie jak utrzymywanie higieny rąk, pilnowanie, by dzieci nie brały ich do buzi, oraz mycie dłoni przed każdym posiłkiem. Nie zapomnij o szczepieniach na choroby zakaźne!
Dlaczego dziecko ciągle choruje w przedszkolu? FAQ o chorobach dzieci w przedszkolu
Dlaczego dzieci często chorują po rozpoczęciu przedszkola?
Pierwsze miesiące w przedszkolu wiążą się z częstym kontaktem z nowymi wirusami, bakteriami i innymi drobnoustrojami. Układ odpornościowy dziecka uczy się rozpoznawać patogeny, dlatego infekcje pojawiają się częściej niż przed rozpoczęciem edukacji przedszkolnej.
Jakie choroby najczęściej występują w przedszkolu?
Najczęściej spotykane są przeziębienia, infekcje górnych dróg oddechowych, ospa wietrzna, choroba bostońska, grypa żołądkowa oraz zakażenia wywoływane przez rotawirusy. Wśród dzieci zdarzają się również wszawica i choroby pasożytnicze, takie jak owsica.
Czy częste chorowanie w przedszkolu jest normalne?
Tak. Wielu specjalistów podkreśla, że częstsze infekcje w pierwszym roku pobytu w przedszkolu są zjawiskiem typowym. Z czasem układ odpornościowy zdobywa doświadczenie immunologiczne, a liczba zachorowań zwykle stopniowo maleje.
Jak rozpoznać chorobę bostońską u dziecka?
Choroba bostońska najczęściej objawia się gorączką, bólem gardła i złym samopoczuciem. Następnie pojawia się charakterystyczna wysypka na dłoniach, stopach oraz wokół ust, a także bolesne zmiany w jamie ustnej utrudniające jedzenie i picie.
Jak zmniejszyć ryzyko chorób dziecka w przedszkolu?
Pomocne są regularne mycie rąk, nauka zasad higieny, odpowiednia ilość snu, zbilansowana dieta, aktywność fizyczna oraz przestrzeganie zaleceń dotyczących szczepień ochronnych. Ważne jest również pozostawianie chorego dziecka w domu do czasu wyzdrowienia.
Czy wszy pojawiają się tylko u dzieci zaniedbanych higienicznie?
Nie. Wszawica może pojawić się u każdego dziecka bez względu na poziom higieny. Pasożyty przenoszą się głównie poprzez bezpośredni kontakt głowami oraz kontakt z przedmiotami mającymi styczność z włosami.
Jakie objawy mogą wskazywać na owsiki u dziecka?
Najbardziej charakterystycznym objawem jest świąd okolicy odbytu, szczególnie nasilający się wieczorem i w nocy. Mogą występować również rozdrażnienie, problemy ze snem, osłabienie oraz zmniejszony apetyt.
Czy szczepienia pomagają ograniczyć choroby w przedszkolu?
Szczepienia pomagają zmniejszyć ryzyko zachorowania na wiele groźnych chorób zakaźnych, takich jak odra, różyczka czy świnka. Mogą również ograniczać ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji oraz powikłań.
